Idealne zdjęcie. Strach białego płótna

Od lat, odkąd fotografuję, nurtuje mnie jedno pytanie.

Idealne zdjęcie

W serii "Idealne zdjęcie" Łukasz Bożycki prezentuje historię stojącą za jedną wyjątkową fotografią. Jak powstała? Co się za nią kryje?
Łukasz fotografuje aparatem OM-D E-M1 Mark II. Do dzisiejszego zdjęcia wykorzystał obiektyw M.ZUIKO DIGITAL ED 7‑14mm 1:2.8 PRO: kompaktowy, lekki, doskonały do pracy w dowolnym miejscu i czasie. Współpracuje ze stabilizacją obrazu aparatów OM-D, pozwalając np. na robione z ręki ujęcia nocnego nieba.
Kupując aparat E-M1 Mark II do końca grudnia w wybranych sklepach bezpośrednio po zakupie otrzymasz zwrot 1000 zł, profesjonalną torbę fotograficzną VANGUARD Vojo 28BK zupełnie gratis oraz voucher na zakup do 3 obiektówy M.Zuiko PRO z rabatem 800 zł na każdy (ważny do końca stycznia). W sumie możesz oszczędzić do 3400 zł.

Jak to jest, być artystą malarzem?

Jak to jest, odnaleźć w sobie tę najczystszą zdolność widzenia? Nie ukrywać się przed otoczeniem, poczuć się jego częścią? Jak to jest nie bać się białego, pustego płótna?

My, fotografowie, nie mamy tego problemu. Odpowiednio dobrana ekspozycja, jedno naciśnięcie migawki i oto mamy kadr wypełniony w pełni obrazem. Oczywiście należy włożyć wiele pracy, aby dane ujęcie było tym właściwym. Ale nie mierzymy się z problemem białego płótna.

Towarzysząca mi od lat myśl wyrobiła we mnie pewnego rodzaju zachwyt, przejawiający się pasją w podglądaniu twórczości malarzy, grafików i ilustratorów. Tym razem postanowiłem pójść o krok dalej. Przyjmując zaproszenie od przyjaciela, Dominika Jasińskiego, niezwykle utalentowanego malarza nowego pokolenia, postanowiłem zabrać ze sobą w podróż aparat z obiektywem szerokokątnym oraz podróżny statyw.

Dlaczego nie zabrałem ze sobą całego sprzętu fotograficznego? Przecież mógł się przydać. Powodów jest co najmniej kilka. Lubię trenować oko, szukając jedynie kadrów wymuszonych przez posiadany sprzęt. To dobre ćwiczenie, które w przyszłości pozwala na wykonanie właściwych ujęć w każdych warunkach, dowolnym obiektywem. Jest także inny, bardziej pragmatyczny powód. Leciałem samolotem, miałem jedynie bagaż podręczny, zatem zależało mi na ograniczeniu zabieranej liczby przedmiotów.

Po dotarciu na miejsce natychmiast zdałem sobie sprawę z tego, co będzie moim głównym motywem fotograficznym: przepięknie usytuowana pracownia artysty na zboczu niewielkiego wzniesienia. Szybkie rozeznanie w internecie dało mi garść podstawowych informacji. Słońce zachodzi o 18:15, zmierzch astronomiczny nastąpi o 19:49, księżyc w trzeciej kwarcie wschodzi o 21:38. Noc będzie bezchmurna. Pomyślałem: świetnie, na nocne zdjęcia z gwiazdami mam około dwóch godzin.

Kompas wskazał mi północ, na prawo od głównego przeszklonego wejścia do pracowni, co było niezwykle ważne z punktu widzenia planowanego ujęcia. Na północy znajduje się Gwiazda Polarna, najjaśniejsza w gwiazdozbiorze Małej Niedźwiedzicy. Nie jest to najjaśniejszy punkt nocnego nieba, zajmuje dopiero 48. miejsce pod względem jasności, jednak jej cechą charakterystyczną i niezwykle atrakcyjną w nocnej fotografii jest to, że niemal nie zmienia położenia w ciągu nocy. Mówiąc w uproszczeniu: inne gwiazdy krążą wokół niej. Z tej cechy przez wieki korzystali marynarze posługujący się astronawigacją w znajdowaniu kierunków świata oraz określaniu szerokości geograficznej.

Zamierzałem tak kadrować zdjęcie, aby Gwiazda Polarna znajdowała się w prawej części kadru. Przy wykonywaniu nocnego zdjęcia skorzystałem z dwóch interesujących funkcji aparatu. Opóźniłem wyzwolenie migawki o 8 sekund, korzystając z funkcji Anti-Shock, co ograniczyło wibracje i drgania spowodowane dotknięciem aparatu przeze mnie. Druga, o wiele ważniejsza funkcja w tym przypadku, to fotografowanie z fotomontażem na żywo, czyli kompozycja jasnych i ciemnych obszarów. Instrukcja aparatu w opisie tej funkcji informuje, iż można skomponować jeden obraz ze zdjęć robionych podczas obserwowania jasnych błysków światła, na przykład sztucznych ogni lub gwiazd, bez zmiany jasności tła. W praktyce wygląda to tak, że wykonałem jedno dwudziestosekundowe poprawnie naświetlone ujęcie:

Następnie aparat wykonał blisko 180 kolejnych podobnych ujęć, dokładając do tego pierwszego jedynie jasne błyski światła w miejscach, w których nie było ich na pierwszym ujęciu. Cała operacja odbywa się w trybie podglądu na żywo, co zwiększa kontrolę nad wykonywaną fotografią. Warto wykonać przed właściwym ujęciem także ujęcie prześwietlone, aby w pełni skontrolować to, co ukrywa się w półcieniach kadru.

W moim przypadku umożliwiło mi to uniknięcie poletka kukurydzy po lewej stronie, hałdy piachu oraz poświaty miasta odbijającego się w chmurach tuż nad horyzontem po prawej stronie kadru, co poglądowo załączam.

A efekt końcowy? Proszę bardzo:

Po zakończonym zdjęciu nocnym wszedłem oczywiście do środka pracowni malarskiej Dominika Jasińskiego, gdzie w ramach oswajania strachu przed białym płótnem nagrałem film poklatkowy, składający się z 787 zdjęć. Idea była podobna jak w fotografii nocnej — wiele pojedynczych zdjęć, z tą drobną różnicą, że poszczególne ujęcia po montażu wewnątrz aparatu następowały jedno po drugim, tworząc poklatkowy film (10 ujęć na sekundę). Ale to opowieść na zupełnie inny raz.

Łukasz Bożycki

Fotograf z pasji, biolog z wykształcenia, biochemik z wyboru, radiowiec z zamiłowania. Dwukrotny laureat międzynarodowego konkursu fotograficznego organizowanego przez BBC Worldwide i Muzeum Historii Naturalnej w Londynie (praca pt. „ Żabowisko” została uznana za Zdjęcie Roku 2013 przez International Federation of Wildlife and Nature Photography). W 2014 roku odebrał nagrodę z rąk Jej Królewskiej Wysokości Katarzyny, księżnej Cambridge. W 2015 roku finalista Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska. W 2017 roku zwycięzca w kategorii ptaki w konkursie Asferico. Przewodnik Jej Cesarskiej Wysokości, Księżnej Takamado podczas wizyty w Polsce. Współautor książki „Animal Rationale. Jak zwierzęta mogą nas inspirować. Rodzina, edukacja, biznes”, wyd. PWN, Warszawa 2015 r., która otrzymała nagrodę Teofrasta za najlepszą popularnonaukową książkę psychologiczną 2015 roku. Prezes zarządu VII kadencji Związku Polskich Fotografów Przyrody Okręgu Mazowieckiego. Dwukrotnie uhonorowany tytułem Fotografa Roku OM ZPFP (2011 i 2012). Redaktor współprowadzący, autorską audycję radiową w RDC Polskie Radio, pt. „Animal Rationale”. Redaktor prowadzący cotygodniową popularnonaukową audycję radiową w RDC Polskie Radio, pt. "Animalista". Laureat stypendiów artystycznych: Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy (2014) a także Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2017).

Strona internetowa fotografa

Artykuł powstał we współpracy z firmą Olympus
Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki:

Jak sfotografować Superksiężyc? [poradnik] Kilka ważnych rzeczy, na które warto zwrócić uwagę przy portrecie Jasne obiektywy nie zawsze są super. Zalety i wady jasnych i ciemnych szkieł Podstawy fotografii. Prosty portret, otwarta przysłona i minimum sprzętu Siedem kroków do lepszych zdjęć miasta [poradnik] Fotografujemy Geminidy - perły grudniowego nieba [poradnik] Tryby P, A, S, M - czym są i kiedy ich używać w praktyce? [poradnik] Idealne zdjęcie. Niesamowite fotografie jesiennych liści Jak się przygotować do zimowego sezonu górskiego z aparatem? Podstawy fotografii - czułość ISO. Jak działa i dlaczego zdjęcia bywają zaszumione? [wideoporadnik] Nagość w fotografii. To nie zawsze jest tak, jak myślisz The Same Day Wedding Project (TSDWP) – pierwszy tak wymagający i zwariowany projekt w naszej karierze Jak poradzić sobie z cyfrowym chaosem i sprawnie zarządzać swoimi zdjęciami? Podstawy fotografii. Jak korzystać z przysłony? [wideoporadnik] Popularne miejsca na świecie, w których nie można fotografować A może warto trochę zwolnić i skupić się na zdjęciach? 6 starych aparatów, które są wciąż warte uwagi Pełna klatka, APS-C, a może coś jeszcze? Jaki format matrycy wybierasz i dlaczego? Pogotowie Lightroom - premierowy odcinek programu, w którym obrabiam wasze zdjęcia Zdjęcia z domeny publicznej i zdjęcia osierocone – sztuka niczyja? Jakub Kaźmierczyk w ogniu pytań, czyli fotograficzne Q&A [wideo] Podstawy fotografii. Tłumaczymy czym jest czas naświetlania zdjęć [wideoporadnik] Fotografowanie w Norwegii cz. 1 – Kjeragbolten Ostre zdjęcie to za mało…

Popularne w tym tygodniu:

TFP? Nie! Dowiedz się, jak rozliczać sesje bez gotówki i dobrze żyć z ludźmi Przestań gadać o sprzęcie, a zacznij z niego korzystać Patrz na świat fotograficznym okiem, a będziesz robił lepsze zdjęcia